logo
   
 

DE SABBAT

''Gedenk den Sabbatdag, dat gij dien heiligt.''

God zelf heeft de Sabbat direct na de schepping heilig verklaard:
Genesis 2 vers 2-3: “Op de zevende dag had God zijn werk voltooid, op die dag rustte hij van het werk dat hij gedaan had. God zegende de zevende dag en verklaarde die heilig, want op die dag rustte hij van heel zijn scheppingswerk.”


De Sabbat is een tijdsruimte door God ingesteld als de tijdsruimte van zonsondergang op vrijdagavond tot zonsondergang op zaterdag. Uit de onderstaande tekst blijkt dat voor God een dag van zonsondergang tot zonsondergang loopt:
Leviticus 23 vers 32: Het zal voor jullie een dag van volstrekte rust zijn, die je in onthouding moet doorbrengen. Deze dag moet in volstrekte rust worden doorgebracht, vanaf de avond van de negende dag van die maand tot aan de avond daarop.’


Wanneer deze tijdsruimte aanbreekt bevinden wij ons in door God geheiligde tijd. Dit is al zo sinds de grondlegging van de wereld. Dit blijkt bijvoorbeeld ook uit het manna dat God liet neerdalen uit de hemel:
Exodus 16 vers 22- 30: “Maar op de zesde dag verzamelden ze een dubbele hoeveelheid: twee omer per persoon. De leiders van het volk kwamen dit bij Mozes melden. Mozes zei tegen hen: ‘De HEER heeft dit zo bepaald. Morgen is het een dag van rust, een heilige Sabbat ter ere van de HEER. Bak of kook daarom wat u wilt klaarmaken, en bewaar wat er overblijft tot morgen.’ Ze lieten dus iets over voor de volgende dag, zoals Mozes had opgedragen; nu stonk het niet en zaten er geen wormen in. Dit moet u vandaag eten,’ zei Mozes, ‘want vandaag is het Sabbat, een rustdag ter ere van de HEER, en zult u buiten het kamp niets vinden. Zes dagen kunt u voedsel verzamelen, maar de zevende dag is het Sabbat, dan is het er niet.’ Toch gingen sommigen ook op de zevende dag op zoek, maar ze vonden niets. Toen zei de HEER tegen Mozes: ‘Hoe lang blijven jullie nog weigeren mijn geboden en voorschriften in acht te nemen? De HEER heeft jullie de Sabbat gegeven en daarom geeft hij jullie op de zesde dag voedsel voor twee dagen. Laat ieder dus op de zevende dag blijven waar hij is, niemand mag dan het kamp verlaten.’ Toen hield iedereen op de zevende dag rust.


Dus ook voordat Mozes de 10 geboden van God op de berg ontving was de Sabbatdag al een geheiligde dag. Ook wordt door alle wetboeken voorgeschreven de Sabbat te vieren door o.a. het staken van het dagelijks werk en de Sabbatdag te wijden aan God:
Exodus 20 vers 8-11: “Houd de Sabbat in ere, het is een heilige dag. Zes dagen lang kunt u werken en al uw arbeid verrichten, maar de zevende dag is een rustdag, die gewijd is aan de HEER, uw God; dan mag u niet werken. Dat geldt voor u, voor uw zonen en dochters, voor uw slaven en slavinnen, voor uw vee, en ook voor vreemdelingen die bij u in de stad wonen. Want in zes dagen heeft de HEER de hemel en de aarde gemaakt, en de zee met alles wat er leeft, en op de zevende dag rustte hij. Daarom heeft de HEER de Sabbat gezegend en heilig verklaard.”

Exodus 31 vers 12-17: De Sabbatsrust: “De HEER zei tegen Mozes: ‘Zeg tegen de Israëlieten: “Neem wel steeds mijn Sabbat in acht, want elke generatie opnieuw is die dag voor mij en voor jullie een teken dat eraan herinnert dat ik, de HEER, jullie geheiligd heb. Neem de Sabbat in acht, want het is voor jullie een heilige dag. Wie hem schendt, moet ter dood gebracht worden; ieder die dan werkt, moet uit de gemeenschap gestoten worden. Zes dagen mag je werken, maar de zevende dag is het Sabbat, een dag van volstrekte rust, die aan de HEER gewijd is. Wie op Sabbat werkt, moet ter dood gebracht worden.” Generatie na generatie moeten de Israëlieten de Sabbat in acht nemen en vieren. Voor mij en hen is die dag een teken van een eeuwigdurend verbond, want in zes dagen heeft de HEER de hemel en de aarde gemaakt, en de zevende dag heeft hij gerust om op adem te komen.

 

 

TIJDEN

De Sabbat zoals we hem tegenkomen in de bijbel duurt van zonsondergang op vrijdagavond tot zonsondergang op zaterdagavond.


Leviticus 23 vers 3: ”Zes dagen kun je werken, maar de zevende dag is het Sabbat, een dag van volstrekte rust, die je als heilige dag samen moet vieren. Je mag die dag geen enkele bezigheid verrichten. Waar je ook woont, het moet een rustdag zijn die aan de HEER gewijd is. Leviticus 26 vers 2: ” Neem steeds mijn Sabbat in acht en heb eerbied voor mijn heiligdom. Ik ben de HEER.

Deuteronomium 5 vers 12-15: “ Neem de Sabbat in acht, zoals de HEER, uw God, u heeft geboden; het is een heilige dag. Zes dagen lang kunt u werken en al uw arbeid verrichten, maar de zevende dag is een rustdag, die gewijd is aan de HEER, uw God; dan mag u niet werken. Dat geldt voor u, voor uw zonen en dochters, voor uw slaven en slavinnen, voor uw runderen, uw ezels en al uw andere dieren, en ook voor vreemdelingen die bij u in de stad wonen; want uw slaaf en slavin moeten evengoed rusten als u. Bedenk dat u zelf slaaf was in Egypte totdat de HEER, uw God, u met sterke hand en opgeheven arm bevrijdde. Daarom heeft hij u opgedragen de Sabbat te houden.”
Ook met de komst van Christus en de vervulling van de wet blijven de Wet (de 10 geboden, inclusief het vierde gebod) en de profetieën van de Profeten van kracht:

Matthéüs 5 vers 17-18: “ Denk niet dat ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen. Ik verzeker jullie: zolang de hemel en de aarde bestaan, blijft elke jota, elke titel in de wet van kracht, totdat alles gebeurd zal zijn.”


Op de levensvraag van de rijke jongeling antwoord Jezus:
Matthéüs 19 vers 17: Hij antwoordde: ‘Waarom vraag je me naar het goede? Er is er maar één die goed is. Als je het leven wilt binnengaan, houd je dan aan zijn geboden.’


De Mozaïsche wetten zijn door het offer van Christus nutteloos geworden. Als onvolmaakte mensen kunnen wij ons ook nooit aan deze wetten houden. Door het offer van Christus zijn wij vrij van deze wetten. In o.a. de Galaten brief staat hier het volgende over geschreven:
Galaten 3:10: Maar iedereen die op de wet vertrouwt is vervloekt, want er staat geschreven: ‘Vervloekt is eenieder die niet alles doet wat het boek van de wet bepaalt.’
Galaten 5:1-3: Christus heeft ons bevrijd opdat wij in vrijheid zouden leven; houd dus stand en laat u niet opnieuw een slavenjuk opleggen. Luister naar wat ik, Paulus, tegen u zeg: als u zich laat besnijden, zal Christus u niets baten. Ik verzeker u dat iedereen die zich laat besnijden verplicht is om de wet volledig na te leven.
Gal. 4:5 Opdat Hij degenen, die onder de wet waren, verlossen zou, en opdat wij de aanneming tot kinderen verkrijgen zouden.


De profeten waarschuwen vele malen tegen het ontheiligen van de Sabbatdag. Deze waarschuwingen zijn gericht aan het volk van Israël maar deze waarschuwingen zijn evengoed voor ons van toepassing:
Jesaja 56 vers 1-6: “ Dit zegt de HEER: Handel rechtvaardig, handhaaf het recht; de redding die ik breng is nabij, en weldra openbaar ik mijn gerechtigheid. Gelukkig de mens die zo handelt, het mensenkind dat hieraan vasthoudt; hij neemt de Sabbat in acht en ontwijdt hem niet, hij weerhoudt zijn hand van het kwaad. 3 De vreemdeling die zich met de HEER heeft verbonden, laat hij niet zeggen: ‘De HEER zondert mij zeker af van zijn volk.’ En laat de eunuch niet zeggen: ‘Ik ben maar een dorre boom.’ Want dit zegt de HEER: De eunuch die mijn Sabbat in acht neemt, die keuzes maakt naar mijn wil, die vasthoudt aan mijn verbond, hem geef ik iets beters dan zonen en dochters: een gedenkteken en een naam in mijn tempel en binnen de muren van mijn stad. Ik geef hem een eeuwige naam, een naam die onvergankelijk is. En de vreemdeling die zich met de HEER heeft verbonden om hem te dienen en zijn naam lief te hebben, om dienaar van de HEER te zijn – ieder die de Sabbat in acht neemt en niet ontwijdt, ieder die vasthoudt aan mijn verbond –,

Jeremia 17 vers 19- 27: De Sabbat als heilige dag: “ Dit zei de HEER tegen mij: ‘Ga in de Volkspoort staan, die de koningen van Juda plegen te gebruiken, en in de andere poorten van Jeruzalem. Verkondig daar: Koningen van Juda, inwoners van Juda en Jeruzalem, jullie die door deze poorten naar binnen gaan, luister naar de woorden van de HEER. Dit zegt de HEER: Wacht je er terdege voor om op Sabbat goederen door de poorten van Jeruzalem naar binnen te brengen en om uit jullie huizen goederen naar buiten te brengen. Verricht ook verder geen enkele bezigheid en vier de Sabbat als heilige dag zoals ik jullie voorouders geboden heb. Maar zij luisterden niet, schonken mij geen gehoor; zij waren halsstarrig en ongehoorzaam en lieten zich niet terechtwijzen. Als jullie wel naar mij luisteren – spreekt de HEER – en op Sabbat geen goederen door de poorten van deze stad naar binnen brengen, de Sabbat als heilige dag vieren en niet werken, dan zullen Davids troonopvolgers door de poorten van deze stad naar binnen gaan, gezeten op paarden of rijdend op wagens en vergezeld van hun raadsheren en de inwoners van Juda en Jeruzalem. Dan zal deze stad altijd bewoond blijven. En uit de steden van Juda, de omgeving van Jeruzalem, het stamgebied van Benjamin, het heuvelland, het bergland en de Negev zal men brandoffers, vredeoffers, graanoffers, dankoffers en wierook naar de tempel van de HEER brengen. Maar als jullie geen gehoor geven aan mijn gebod om de Sabbat als heilige dag te vieren, als jullie op die dag goederen door de poorten van Jeruzalem naar binnen blijven brengen, zal ik de poorten in vlammen doen opgaan, en zal vuur de burchten van Jeruzalem verteren – en niemand die het zal blussen.’ “

Nehemia 13 vers 15-22: Nehemia treedt op tegen misstanden: “In diezelfde tijd zag ik in Juda op Sabbat mensen druiven in wijnpersen treden en graanschoven op ezels laden, en ook wijn, druiven, vijgen en allerlei koopwaar naar Jeruzalem brengen, en dat op Sabbat, en ik vermaande hen omdat zij op die dag levensmiddelen verkochten. De Tyriërs die er woonden voerden op Sabbat vis aan en andere koopwaar, die ze verkochten aan de Judeeërs, en dat in Jeruzalem! Ik maakte de vooraanstaande burgers van Juda verwijten, en zei tegen hen: ‘Wat doet u voor schandaligs, u ontheiligt de Sabbat! Is dat niet hetzelfde wat uw voorouders deden, en waarom onze God zoveel kwaad over ons en over deze stad heeft gebracht? Door de Sabbat te ontheiligen roept u een nog groter onheil over Israël af.’ Zodra het bij de poorten van Jeruzalem rustig was geworden, vlak voor het ingaan van de Sabbat, beval ik dat de poortdeuren moesten worden gesloten en pas weer mochten worden geopend op de dag na de Sabbat, en ik stelde een aantal van mijn mannen bij de poorten op; op Sabbat kwam er geen koopwaar de stad meer binnen. Handelaars en kooplieden overnachtten daarop een paar maal buiten Jeruzalem. Ik waarschuwde hen met de volgende woorden: ‘Waarom overnacht u bij de muur? Als u dat nog eens doet, laat ik u inrekenen!’ en vanaf die tijd kwamen zij niet meer op Sabbat. Tegen de Levieten zei ik dat ze zichzelf moesten reinigen en de poorten moesten komen bewaken, opdat de Sabbat een heilige dag zou blijven. Mijn God, denk ook hierom aan mij, en wees met mij begaan in uw grote goedgunstigheid.


Jezus geeft zelf echter ook aan dat de Sabbat geen doel op zich moet zijn maar dat de Sabbatdag in het teken moet staan van rust en toewijding aan God:
Marcus 2 vers 23-28: “ Eens liep hij op een Sabbat tussen de korenvelden door. Zijn leerlingen gingen de velden in en begonnen aren te plukken. ‘Kijk eens!’ zeiden de Farizeeën tegen hem. ‘Waarom doen ze iets dat op Sabbat niet mag?’ Maar hij antwoordde: ‘Hebt u dan nooit gelezen wat David deed toen hij en zijn metgezellen gebrek leden en honger hadden? Hij ging het huis van God binnen – Abjatar was toen hogepriester – en at van de toonbroden, waarvan alleen de priesters mogen eten. En hij gaf ze ook aan zijn mannen te eten.’ En hij voegde eraan toe: ‘De Sabbat is er voor de mens, en niet de mens voor de Sabbat; en dus is de Mensenzoon ook heer en meester over de Sabbat.’


In Jesaja kunnen we een profetie lezen die ook voor ons bestemd is:
Jesaja 58 vers 13 en 14: Wanneer je je voeten rust gunt op Sabbat en geen handel drijft op mijn heilige dag, wanneer je de Sabbat als een dag van vreugde ziet, de dag van de HEER als een heilige dag, wanneer je hem in ere houdt door niet je gang te gaan, geen handel te drijven of zaken te bespreken, dan vind je vreugde in de HEER. Ik zal je laten rijden over de hoogten van de aarde en je laten genieten van het land dat ik je voorvader Jakob in bezit heb gegeven. De HEER heeft gesproken!


Daniël ziet in het gezicht der vier dieren dat er een opstand komt tegen God. Er zullen pogingen gedaan worden om Gods Wetten en feesten te veranderen waardoor Gods kinderen mogelijk zullen afdwalen:
Daniël 7 vers 25: “ Hij zal in opstand komen tegen de hoogste God, en de heiligen van de hoogste onderdrukken. Hij zal proberen hun feesten en hun wet te veranderen, en zij zullen aan zijn heerschappij zijn overgeleverd voor één tijd, een dubbele tijd en een halve tijd.”


“Zalig zijn zij, die Zijn geboden doen, opdat hun macht zij aan den boom des levens, en zij door de poorten mogen ingaan in de stad.”


 
   
  1





2  
  Copyright © Ré-Evangelische Gemeente Veendam 2016-2017 | Disclaimer space